Let's check in!
Bevraag bij je medestudent:
Hoe zit je er nu bij en waarom?
Wat is volgens jou de grootste uitdaging inzake klasmanagement?
Duo
4 minuten
Wat is het belang van KLASMANAGEMENT om alle leerlingen tot leren te brengen?
Hoe voorkomt het extra drempels (positief), helpt het leerlingen drempels overkomen of vermindert het zelfs drempels?
Welke PREVENTIEVE strategieën kan je inzetten i.f.v. klasmanagement? (structureel, voorafgaand aan je les)
Welke REACTIEVE strategieën kan je inzetten i.f.v. klasmanagement? (in the moment, tijdens je les)
ALLE leerlingen tot leren brengen
1) Je onderwijspraktijk zo drempel-arm mogelijk maken
2) Sensitief zijn t.a.v. blijvende drempels en responsieve maatregelen nemen
=> Dubbele strategie
=> Kennis van generieke acties die effectief leren bevorderen
=> Kennis van specifieke groepen, drempels, probleemsituaties en acties
in een onderwijssyteem dat drempels heeft die sommigen meer voelen dan anderen
(anders gezegd: omgaan met diversiteit en ongelijkheid)
Dit vraagt van leerkrachten om
... extra drempels te voorkomen
... leerlingen te helpen drempels te overkomen
... drempels te reduceren
Complex en multidimensioneel construct (Wang, 2020)
1. wanneer cognitief leren ondersteund wordt;
2. socio-emotionele ontwikkeling gestimuleerd wordt;
3. en klasmanagement verwachtingen rond gedrag schept.
Stimuleren van kritisch denken, stellen van uitdagende doelen, geven van duidelijke instructie en constructieve feedback, faciliteren van cognitieve denkprocessen via leggen van verbanden, scaffolding ….
Bieden van veiligheid zodat leerlingen nieuwe ervaringen durven aangaan, kennen van interesses, inspelen op de leefwereld, tonen van een responsieve houding, leerlingen gevoel geven dat ze zichzelf kunnen zijn er erbij horen
Implementeren van afspraken en regels, bieden van structuur en grenzen, positief bekrachtigen van constructief gedrag, zowel preventief als curatief omgaan met storend gedrag ….
Afhankelijk van hoe je "inclusie" definieert...
Indien eng ingevuld:
"inclusie = het gaat om personen met leerproblemen"
=> Inclusief is niet noodzakelijk ook een positief leefklimaat
<---> Brede invulling binnen de opleiding:
"inclusie = iedereen tot maximaal leren krijgen"
=> Elk inclusief leefklimaat = positief leefklimaat
=> is voorwaarde om van kwaliteitsvol onderwijs (?)
1. Multidimensionaliteit: veel processen (leren, emoties, groepsdynamiek, storingen...)
2. Gelijktijdigheid: gebeurtenissen vaak tegelijkertijd (elk individu stelt acties)
3. Onmiddellijkheid: gebeurtenissen aan snel ritme (actie, reactie)
4. Onvoorspelbaarheid: niet alles onder controle (1 proces kan het overnemen)
5. Openbaarheid: jouw gedrag is steeds zichtbaar (creëert impliciete verwachtingen)
6. Geschiedenis: wat nu gebeurt, bouwt voort op verleden (routine, ruzie)
Een klasomgeving is onvoorspelbaar, dynamisch en veeleisend:
Waarom is klasmanagement nooit eindig?
Alle maatregelen om klimaat te scheppen waarin studenten met succes leren en werken (Redant, 2005)
Het is alles en niets.
KM = goede lesvoorbereiding
KM = goed ad-hoc reageren, bijsturen, ingrijpen
KM = sterke routine en vertrouwensband met leerlingen opbouwen
KM = je op je gemak voelen, zelfzorg, mildheid
Preventief:
gewenst (leer)gedrag uitlokken en ongewenst gedrag voorkomen
--> via routines en positieve relaties
--> via goed voorbereide lesvoorbereidingen
--> via rustgevende, zelfzeker houding
DOEL = voorspelbaarheid en duidelijke verwachtingen
Reactief:
reageren op wat gebeurt, op leerproces, op gedrag
--> via scaffolding
--> via gedragsinterventie
--> via nieuwe routines installeren
DOEL = bijsturing en/of herstel
Twee soorten klasmanagementstrategieën
Mensen willen bij de groep horen, willen bevestiging
Nood aan duidelijke kaders = verwachtingen van gedrag
Lijkt vanzelfsprekend MAAR is het niet
Wooclap: welke preventieve strategie is dit?
Voor het grootste deel 'houding en finesse'
1. With-it-ness (alertheid): geen kans tot afwijken (kijken, hand leggen, dichterbij komen)
2. Overlapping (multi-tasken): verminder wachttijd (hulp bieden, afleiding reduceren...)
3. Momentum (vaart) & smoothness (vlotte overgang): aandacht vasthouden (duidelijke instructies, logische opbouw, tempo, bewuste ruimte voor storingen/interactie, PLANNING)
4. Groupsfocus (verantwoordelijkheid delen): iedereen laten denken
(werkvormen zoals think-pair-share, antwoord eerst opschrijven, wisbordjes, rolverdeling, cold finger...)
5. Stimulating seatwork (uitdaging op maat creëren): iedereen in actie
(differentiatie, verwachtingen binnen de zone van naaste ontwikkeling/stretchzone, variatie, zelfstandigheid...)
Vooral inhoud die vandaag nog aan bod komt!
(vervolg) Welke reactieve strategieën kan je inzetten i.f.v. klasmanagement?
Met welke decreten dienen leerkrachten en scholen rekening te houden i.f.v. het creëren van inclusief onderwijs (eng begrepen)?
Regelgeving rond inclusief onderwijs (eng begrepen)
Hoe voorkom je extra drempels in leerprocessen? (positief)
[LIND, KLO]
--> Klasklimaat
--> Adolescentie (niet voor Master Basisonderwijs)
--> Gastlessen
Hoe help je drempels overkomen of zelfs wegnemen? (inclusief)
--> Differentiatie
--> Universal Design for Learning (UDL)
--> Regelgeving inclusief onderwijs
--> Gastlessen
Klasmanagement
Studenten kunnen....
...vanuit de theoretische kaders die aan bod komen in de lessen zelfstandig
1) analyseren waar klasmanagement spaak loopt (waardoor niet iedereen tot keren komt)
2) onderbouwde suggesties doen (' voorspellen') om klasmanagement te versterken zodat iedereen wél tot leren kan komen
Studenten kunnen....
...vanuit de theoretische kaders die aan bod komen in de lessen zelfstandig
1) analyseren waar inclusief onderwijs onvoldoende gerealiseerd wordt
2) onderbouwde suggesties doen (' voorspellen') om inclusief onderwijs beter te realiseren
Reageer in je break-out rooms chat:
Bedenk één of enkele concrete situaties waar probleemgedrag voorkomt.
En beantwoord volgende vragen:
- Wie is betrokken?
- Wanneer vindt het plaats?
- Waar vindt het plaats?
- Waarom gaat de leerling of gaan de leerlingen over tot het probleemgedrag?
- Hoe reageert de omgeving? (Medeleerlingen, ouders, leraren ...)
- Welke vormen van probleemgedrag en agressie herken je?
Inspelen op leergedrag via prompts (= scaffolding, herhaling instructie, tools aanreiken...) --> Zie kaders LIND en KLO
Actie ondernemen om ongewenst gedrag/ probleemgedrag te
veranderen
Externaliserend probleemgedrag, wangedrag, delinquent gedrag, a(nti)sociaal gedrag, misconduct, misbehavior, deviant gedrag, ontwrichtend gedrag, ordeverstorend gedrag, opstandig gedrag, storend gedrag, agressief gedrag, grensoverschrijdend gedrag ...
Uit Raaijmakers, 2008 (p. 14)
Storend of ontwrichtend zijn
Internaliserend of externaliserend zijn
Wijzen op een ontwikkelingsfase of een dieperliggende stoornis
Schadeloos of schade berokkenen (=agressief gedrag)
Asociaal en alledaagse kleine ordeverstoorders. Gedrag dat het lesgeven van de leraar onderbreekt en het leerproces van medeleerlingen belemmert.
Soms niet bewust, maar door een gebrek aan duidelijke verwachting.
Gedrag dat leidt tot blijvende wanorde, langdurig ongepast gedrag, frequente moedwillige onderbrekingen of gezagsondermijnend gedrag van leerlingen.
Ad hoc uitingen: (verbale) agressie, beschadigen van schoolmaterialen...
Patronen: spijbelen, pesten, seksuele intimidatie, racisme, delinquent gedrag ...
Spanningssituatie met negatieve energie en gevoelens kan worden afgereageerd op omgeving (externaliserend) of op de eigen persoon (internaliserend).
Agressief gedrag is deel van de normale ontwikkeling van jonge kinderen
Manier om zicht uit te drukken
Piek rond de leeftijd van 2 a 3 jaar als gevolg van
Nadien een daling van agressief gedrag in de meeste kinderen.
Ook nadien zal elk kind weleens ontzettend kwaad worden of zich agressief gedragen.
Soms is er sprake van een gedragsstoornis wanneer verschillende vormen van ongehoorzaamheid, boosheid, agressie...
- Voortdurend en herhaaldelijk voorkomen
- Hardnekkig zijn
- Aanwezig zijn in verschillende situaties
- Met aanzienlijke verstoring gepaard gaan
(meer info, klik hier)
Text
Gedrag waarmee grenzen, regels of waarden overschreden worden, of ermee gedreigd wordt. Hiermee wordt materiële, lichamelijke of psychische schade berokkend aan anderen of jezelf.
De persoon is zich niet per se bewust van de gevolgen of effecten van het eigen gedrag.
Iemand kwetsen door die pijn te doen zoals bijten, knijpen, duwen, slaan, trekken, krabben, voorwerpen gooien, aan de haren trekken, vechten, vernielen ...
Iemand kwetsen door de sociale status en vriendschappen te beschadigen zoals uitsluiten, negeren, onjuiste geruchten verspreiden ...
Volwassenen vinden sociale agressie van kinderen minder belangrijk, hebben er minder aandacht voor, grijpen er minder vaak op in. (Salimi et al., 2019)
Agressief taalgebruik zoals roepen, schreeuwen, uitlachen, uitschelden, vernederen, bedreigen ...
Onbewuste of intentionele schade berokkenen
Een ad-hoc reactie zijn op frustratie of een aangeleerd patroon
==> Frustratie-agressie vs. instrumentele agressie
vb. pesten, spijbelen, pesten, seksuele intimidatie, racisme, delinquent gedrag, instrumentele agressie...
=> Dit gaat breder dan je les. Het zijn issues om aan te pakken met het team, leerling-begeleiding, schoolbreed, gespecialiseerde organisaties (zie gastlessen)
==> Je kan hier wel invloed op hebben via een positief klasklimaat met sterk klasmanagement
Je bent verantwoordelijk, maar je bent niet alleen!
Het geven van de ik-boodschap
(-) Welke consequentie hangt aan het niet-naleven?
(+) Wat is wenselijk gevolg?
Non-verbale communicatie is zeer effectief omdat het de les niet onderbreekt en geen 'publiek' geeft aan de verstoorder wat tot escalatie kan leiden omdat men 'status' haalt uit het storend gedrag en de berispingen van de leerkracht.
> oogcontact
> afstand verkleinen
> trager praten
> stilte
> verborgen berisping
Reageer onmiddellijk, kort, redelijk en consequent op het storend gedrag. Zelfs als het nog niet echt storend is.
(kan ook non-verbaal)
Wanneer het gedrag de les niet verstoort, escalatiegevaar minimaal is, gedrag niet wordt overgenomen door anderen, geen centrale regels/afspraken/procedures gebroken worden.
Text
Check-in bij de leerling
Besef: leerling is controle kwijt, niet vatbaar voor ratio
Text
Aangepast van Leonard (2009)
Indien dit niet werkt:
- Waarschuw één maal met een consequentie
- Voer de consequentie uit
OF
- ontmijn
- zoek hulp
Onverwachte reactie waarna je de draad weer oppikt. Profiteren van feit dat de ander even perplex staat.
Text
Dit doe je ZELF - jij moet als leerkracht verder met de leerling
Text
Overleg tussen diegene die in de fout ging en diens ondersteuners (ouders, vrienden) en het slachtoffer en diens ondersteuners. Doel is materiële of psychologische schade herstellen. Onder begeleiding van onafhankelijke moderator die vast script volgt en die eerst met elke partij individueel gesprek heeft.
Leonard (2009)
Reageer in je break-out rooms chat:
Duo
10 minuten
Gepaste hoeveelheid dominantie
Gepaste hoeveelheid samenwerking
Bewustzijn van leerlingen met specifieke onderwijsbehoeften (zie volgende weken: inclusie en differentiatie)
Onderzoek laat zien dat wanneer leerlingen vinden dat hun docent relatief veel (emotionele) nabijheid combineert met relatief veel invloed, het klasklimaat gekenmerkt wordt door een rustige, prettige werksfeer (Wubbels et al., 2006)
Verbindend gezag, geweldloos verzet, nieuwe autoriteit
is gebaseerd op de principes van geweldloos verzet en verenigt twee uitersten die schijnbaar niet te verenigen zijn: zowel hiërarchische afstand als relationele nabijheid, zowel een liefdevol anker als heldere grenzen en zowel verzet tegen wat onacceptabel is als geloven in de mogelijkheden van de ander.
Vier paradigma's:
1. Mensenrechten voor personen met een handicap (>1948) inclusie versus exclusie, focus op participatie
2. Personen met specifieke onderwijsbehoeften (>1990) participatie én leren, leerlingen met special needs
3. Gemarginaliseerde groepen (>2000) gelijke onderwijskansen leerlingen uit kansengroepen
4. Hervorming onderwijssysteem for all (>2005) maximale leer- en ontwikkelkansen alle leerlingen
Leerlingen met beperking
Leerlingen met speciale onderwijsbehoeften
Leerlingen uit gemarginaliseerde groepen
Alle leerlingen
Vier verschillende soorten definities voor inclusie volgens Göransson & Nilholm (2014)
Engsig (2015) onderscheidt in definities drie soorten outcomes die aandacht krijgen:
Docent
Opleiding
Instelling
Maatschappij
Ecologische systeembenadering Bronfenbrenner
"Een inclusieve leeromgeving is een leeromgeving die kwaliteitsvol onderwijs mogelijk maakt voor alle leerlingen ongeacht beperking, etniciteit, sociale afkomst, taal, gender, … Dit mogelijk maken betekent dat een schoolteam actief de noden ondersteunt zodat alle leerlingen tot maximaal leren en participeren komen op zowel cognitief, sociaal, emotioneel, motorisch en moreel vlak."
- Prestaties én beleving
- Verschillende ontwikkelingsdomeinen
- Alle studenten
Afhankelijk van hoe je "inclusie" definieert...
Indien eng ingevuld:
"inclusie = het gaat om personen met leerproblemen"
=> Inclusief is niet noodzakelijk ook een positief leefklimaat
<---> Brede invulling binnen de opleiding:
"inclusie = iedereen tot maximaal leren krijgen"
=> Elk inclusief leefklimaat = positief leefklimaat
=> is voorwaarde om van kwaliteitsvol onderwijs (?)
Percentage van leerlingen in buitengewoon onderwijs
Text
Kent ook hele geschiedenis: klik hier indien interesse
Inschrijvingsrecht
Rechtsbescherming
LOP's en Commissie Leerlingenrechten
Ondersteuning
Extra omkadering werkingsmiddelen
Scholen hoeven geen zeker percentage stoelen meer vrijhouden voor kwetsbare leerlingen.
Steden en gemeenten kunnen scholen wel nog opleggen max. 20% van de plekken vrij te houden voor 'ondervertegenwoordigde' groep.
Gericht op minder leerlingen en steeds specifiekere onder-steuning
Betrekken van meer partners binnen en buiten de school
Brede basiszorg
Redelijke aanpassingen
Afbeelding:
Prodiagnostiek (2024)
Afbeelding:
Prodiagnostiek (2024)
School neemt extra maatregelen zodat leerling gemeenschappelijk curriculum kan blijven volgen (remediëren, differentiëren, compenseren, dispenseren)
Aanpassingen moeten doeltreffend zijn, evenwaardig, zelfstandigheid vergroten en veilig zijn.
Doel is barrières verlagen, hier en nu.
Wat redelijk is voor de ene school is dat niet per se voor de andere.
- Differentiëren: rekening houden met interesse, leerstatus en leerprofiel (volgende week verdieping)
- Remediëren: helpen om bij te benen
- Compenseren: hulpmiddelen laten gebruiken
- Dispenseren: vrijstellen van onderdeel zonder dat eindcertificering in gedrang komt
Bevraag bij je medestudent:
Plaats in de chat voorbeelden van differentiëren, remediëren:, compenseren of dispenseren die je zelf ooit meemaakte of bedenk wat je zou kunnen doen i.f.v. je vak.
Duo-trio
10 minuten
Aanpassingsplicht, maar bij onevenredige belasting OF indien bestaande maatregelen de vraag al voldoende compenseren, kunnen redelijke aanpassingen worden geweigerd.
Indicatoren:
Principe: aanpassingen mogen niet zo zwaar zijn, dat ze het lange termijn-doel van inclusie voor de organisatie in gevaar brengen
Afbeelding:
Prodiagnostiek (2024)
CLB onderzoekt specifieke onderwijsbehoeften en stelt eventueel een GC-verslag op dat nood aan leersteun motiveert en hulp uit leersteuncentrum mogelijk maakt.
Afbeelding:
Prodiagnostiek (2024)
Als volgen van gemeenschappelijk curriculum met redelijk aanpassingen niet haalbaar blijkt, kan CLB een IAC of OV4-verslag opstellen.
Inclusie is naast een doel ook vooral een proces waarin de mate van bereikte inclusie gradueel toeneemt.
Eén van deze thema's:
Differentiatie en UDL
Regelementering rond inclusief onderwijs
Tijd om de benen te strekken voor de volgende les start!
Model van Simons
Growth mindset
WAARVAN?
WIE?
WAARTOE?
HOE?
Soorten feedback
Niveaus van feedback
Het geven van de ik-boodschap
In verschillende fasen zelfregulerend leren